Vooruitzichten voor obligaties en aandelen zijn weinig rooskleurig

Na Zwitserland en Japan is de rente op overheidsobligaties op 10 jaar nu ook in Duitsland onder nul gezakt. In België is de rente ondertussen negatief op alle looptijden tot en met negen jaar. Op wereldschaal hebben vandaag meer dan 10.000 miljard dollar aan overheidsobligaties een negatief rendement. Daarnaast gedragen de aandelenmarkten zich al geruime tijd grillig. Zo liggen de brede Europese aandelenindices bijna op hetzelfde niveau als eind 2013. Die combinatie impliceert dat de twee klassieke pijlers van een gediversifieerde beleggingsstrategie wankelen. Zowel obligaties als aandelen bieden vandaag weinig rooskleurige perspectieven. Dat brengt spaarders en beleggers in een lastig parket, waar geen makkelijke oplossingen voor zijn.

Meer van hetzelfde

Eventuele hoop dat het huidige moeilijke beleggingsklimaat een tijdelijk fenomeen is, is misplaatst. De situatie kan nog jaren aanhouden. Door de combinatie van de hoge schuldenlast als erfenis van de Grote Recessie, de verouderende bevolking
in verschillende van de belangrijke economische blokken en de structurele vertraging van de productiviteitsgroei hangt de wereldeconomie vast in een langdurige periode van ondermaatse groei.

In combinatie met de grote spaarneiging, o.a. door de verouderende bevolking en de heersende onzekerheid, leidt dat tot aanhoudend neerwaartse druk op de rentes. Die fundamentele factoren worden nog verscherpt door de acties van de centraal bankiers. En ook al neemt de kritiek op die laatsten toe, de kans dat ze op korte termijn het roer omgooien is zo goed als nihil. In die zin kan het huidige renteklimaat nog geruime tijd aanhouden. Rentes kunnen wel wat opspringen, bijvoorbeeld als in het najaar de olieprijsdynamiek de inflatie weer wat hoger stuurt, maar een terugkeer naar de structureel hogere renteniveaus van voor de crisis zit er de komende jaren niet in.

Tegen de achtergrond van een wereldeconomie die geen duidelijke richting kiest, hoeft het niet te verbazen dat de aandelenmarkten dat evenmin doen. De meeste brede aandelenindices bewogen de voorbije twee jaar zijwaarts, weliswaar met redelijk wat volatiliteit. De positieve, maar bescheiden economische groei weerspiegelt zich immers ook in de bedrijfswinsten. Daarnaast blijven er verschillende potentiële bronnen van onrust. Met de onhoudbare schulddynamiek blijft China nog jaren een belangrijk risico, het blijft onduidelijk wat de uiteindelijke balans zal zijn van het huidige globale monetaire experiment en er blijft een lange lijst van politieke risico’s in zowat de hele wereld. In dat klimaat zullen markten blijven twijfelen tussen onrust en opluchting, terwijl de onderliggende trend grosso modo zijwaarts blijft. Zolang de wereldeconomie geen duidelijke richting kiest, kan het patroon van de voorbije twee jaar op de markten aanhouden.

Screen Shot 2016-08-29 at 08.45.23

Moeilijke omstandigheden

De klassieke beleggingsstrategie van een combinatie van obligaties en aandelen die via benchmarks de brede markt volgen, biedt in het huidige klimaat van negatieve rentes en slabakkende economische groei weinig perspectief. Mirakeloplossingen om makkelijke rendementen binnen te halen zijn er sowieso niet. De voor de komende jaren te verwachten rendementen liggen voor zowat alle activaklassen duidelijk lager dan de historisch gerealiseerde rendementen. Toch zijn er mogelijkheden om een portefeuille doorheen dit moeilijke klimaat te loodsen. Dat vergt evenwel een actievere, selectievere en intensievere aanpak.

Richtlijnen die volgens ons cruciaal zijn:

Diepere diversificatie, ook doorheen de tijd: brede diversificatie blijft belangrijk over activaklassen, regio’s, sectoren…, maar ook doorheen de tijd. Op die manier kan men te werk gaan op langetermijnthema’s, maar ook op kortetermijn-marktschommelingen en waardeposities op middellange termijn. Zo wordt een strategie opgebouwd uit posities die rendement genereren over verschillende tijdshorizonnen.

Risico’s combineren: rendement gaat onvermijdelijk gepaard met risico. Het komt erop aan verschillende risico’s te combineren,
en vooral om bewust te zijn om welke risico’s het precies gaat. In het huidige onzekere klimaat, met heel wat risico’s die moeilijk in te schatten of te timen zijn, heeft het weinig zin om voluit in te zetten op één specifiek scenario. De strategie moet rekening houden met uiteenlopende scenario’s.

< ‘Hit & run‘ in plaats van ‘buy & hold’: de meeste markten bewegen de komende jaren allicht in een brede band met heel wat volatiliteit binnen die band, maar zonder duidelijke trend. In zo’n dynamiek is een strategie van ‘hit & run’ aangewezen, waarbij flexibel ingespeeld wordt op kortetermijnschommelingen. Dat impliceert ook dat als bepaalde markten te ver losraken van de economische realiteit het de strategie kan zijn volledig uit die markt te stappen. Vastklampen aan benchmarks heeft in dit klimaat weinig zin.

Tijdswaarde van geld erkennen: zelfs in tijden van negatieve rente heeft geld nog altijd een tijdswaarde, zij het dan onder de vorm van liquiditeit. Op de markt wordt daar vandaag veel voor betaald. Veel beleggers hebben evenwel een lange horizon en kunnen liquiditeitspremies valoriseren. Dat kan via private investeringen of via vastgoed. Selectie is daarbij uiteraard essentieel.

Verzekering inbouwen voor ongevallen: het blijft onduidelijk wat het huidige monetaire beleid op lange termijn zal opleveren. Hoewel vandaag niet aan de orde, behoren ontsporende inflatie en verlies aan vertrouwen in het monetaire systeem tot de mogelijke scenario’s. Inflatie-geïndexeerde obligaties en goud vormen een verzekering tegen die risico’s.

Via die principes kan een beleggingsstrategie worden uitgewerkt die vooral gericht is op het beschermen van de onderkant van de portefeuille, maar tegelijkertijd ook inspeelt op de huidige volatiele marktomstandigheden.

MAARTEN GEERDINK EN BART VAN CRAEYNEST

Screen Shot 2016-08-29 at 08.42.06



Econopolis

Cet article a été rédigé par Econopolis

le 29 août, 2016