Wordt Italië de volgende?

Na de Brexit en de verkiezingen in de VS komt de volgende politieke ‘cliffhanger’ uit Italië. Daar houdt de regering op 4 december een referendum over haar plannen om de grondwet aan te passen. De regering wil daarmee vooral de macht van de centrale overheid versterken tegenover de regio’s. Die sterkere positie heeft de centrale regering nodig om vervolgens haar hervormingsplannen uit te voeren. Een neen-overwinning op het referendum zou op dat vlak een gemiste kans zijn om de Italiaanse economie structureel te versterken. Bovendien gaf premier Renzi al aan dat hij in dat geval opstapt. Dat zou Italië naar nieuwe verkiezingen leiden met een hoogst onzekere uitkomst.

italy

Na de recente politieke verrassingen valt een neen-overwinning op het referendum zeker niet uit te sluiten. In Italië stagneert de economie al bijna 20 jaar. De economische activiteit per inwoner ligt er vandaag op hetzelfde niveau als eind 1997. De kans op een sterkere anti-stem is dan ook reëel. In die zin is het zelfs niet denkbeeldig dat Italië zich op een bepaald moment gaat afzetten tegen het Europese model. Zeker voor Italië heeft dat model immers niet de economische winst opgeleverd die ervan verwacht werd. Het risico is hoe dan ook reëel dat ook Italië de populistische toer op gaat.

Zover is het nog niet, maar de financiële markten zijn er alvast niet gerust op. De rente op Italiaanse obligaties klom de jongste weken snel hoger. Het renteverschil tegenover Duitse obligaties is op looptijden van 10 jaar ondertussen opgelopen tot bijna 2%. Dat is het hoogste niveau sinds het voorjaar van 2014, en ook gevoelig hoger dan het renteverschil in bijvoorbeeld Spanje. Voorlopig blijft het afwachten wat het wordt in Italië. Maar mocht het neen-kamp de bovenhand nemen, dan is het waarschijnlijk dat de ECB haar obligatieaankoopprogramma zal gebruiken om de markten te kalmeren. In elk geval is de optie dat de ECB haar aankoopprogramma op korte termijn zou gaan afbouwen, een idee dat de voorbije weken hier en daar geopperd werd, tegen deze achtergrond vrij onwaarschijnlijk.



Econopolis

Dit artikel werd geschreven door Econopolis

op 18 november, 2016