België moet een Hanzeland worden

De best bestuurde landen ter wereld zijn klein, sociaal coherent en stabiel. Helaas komt België niet in de buurt van die toplijst. Nu in Europa een beweging op gang komt van performante kleine landen waarmee we historische banden hebben, moeten we de sprong naar de top doen, en niet afglijden naar de bodem, de zogenaamde Club Med.

schermafbeelding-2018-12-03-om-14-46-55

Frankrijk en Nederland clashen

Een rel tussen Frankrijk en Nederland is in ons land volledig onopgemerkt voorbijgegaan. De Nederlandse minister van Financiën Wopke Hoekstra bracht vorige week in de marge van een eurogroepvergadering in Parijs het idee van Hanzeverbond onder de aandacht. Dat verbond bestaat uit acht landen die samen een nota hebben opgesteld over hun visie op de Europese Economische en Monetaire Unie (EMU). Begrotingsdiscipline staat voorop. Het idee van een transferunie wordt verworpen. De Hanzelanden vrezen duidelijk dat ze dan moeten opdraaien voor de spilzucht van dat andere verbond, van de Club Medlanden.

De tussenkomst van Hoekstra zette kwaad bloed bij de Franse minister van Financiën Bruno Le Maire, die stelde dat aparte afspraken tussen landen de Europese Unie ondermijnen. De Nederlander liet zich niet in zijn hok duwen en riposteerde dat Frankrijk en Duitsland heel wat aparte afspraken maken en die vervolgens als een ‘fait accompli’ doorduwen. Dat vond Le Maire echter ‘de kern van de Europese ambitie: vrede tussen Frankrijk en Duitsland’.

De reden waarom de Nederlandse premier Mark Rutte het Hanzeverbond heeft georganiseerd, heeft rechtstreeks te maken met de brexit. Door het vertrek van het Verenigd Koninkrijk voelen kleine landen zich gemarginaliseerd door de EU-grootmachten Duitsland en Frankrijk. Zeker nu de Franse president Emmanuel Macron het Europese vacuüm dat dreigt door de verzwakking van de Duitse bondskanselier Angela Merkel gaat invullen met zijn aura. Voor Macron zouden Europese financiële middelen de slabakkende Franse economie een zweepslag kunnen geven om uit een diepe malaise te komen.

Slechtweerverbond

In België krijgt het Hanzeverbond weinig tot geen aandacht. Ondertussen komt de beweging stilaan wel op de agenda van alle Europese leiders. De Britse zakenkrant Financial Times schreef er al meermaals over en kwam tot de conclusie dat het gaat om een groep landen met een sterke concurrentiekracht, een gezonde begroting én een groot gezamenlijk gewicht.

De agenda van het Hanzeverbond trekt ook andere kleine landen aan in het zuiden zoals Portugal en Malta, en ook Polen, Ierland en Tsjechië. Ze willen een tegengewicht vormen tegen de te snelle verdieping van de EU door Frankrijk en Duitsland. Het Hanzeverbond – tot voor kort ook wel het slechtweerverbond genoemd vanwege de meteorologische kenmerken in die groep landen – staat voor nationale verantwoordelijkheid voor overheidsfinanciën, voorzichtigheid, en strenge regels voor begrotingszondaars.

Speelbal

geert-noels-webBelgië werd niet gevraagd om mee te doen met de gemeenschappelijke verklaring van het Hanzeverbond. Dat is opmerkelijk, want ons land heeft historische banden met die groep landen, en Brugge, Gent en Dinant waren voorname Hanzesteden.

Maar een blik op de fundamentals toont dat we niet in aanmerking komen. De Hanzelanden hebben een begrotingsoverschot van 0,03 procent van het bruto binnenlands product, terwijl België een tekort van ongeveer 1,5 procent heeft. Onze overheidsschuld is bijna het dubbele van dat van de Hanze. En onze arbeidsmarkt komt 10 procentpunten te kort om dezelfde activiteitsgraad te halen.

In de statistieken staan we veel dichter bij de Club Medlanden dan bij de Hanzelanden. Toch zouden we de ambitie moeten hebben mee te doen met de noordelijke landen. Handel en export zijn onze bron van welvaart. Als klein land zijn we altijd de speelbal van de twee grote landen geweest. De Rode Duivels zouden nooit derde op het WK zijn geworden als onze spelers in tweede klasse waren gaan spelen, het elftal speelt in de Europese topcompetitie.

Volgende week is er weer een eurogroepvergadering, en zal weer op de stoelen worden geschuifeld omdat kleine landen zich manifesteren. Nederlandse diplomaten zouden al grappend tegen de Fransen hebben gezegd dat ze ook welkom zijn in het Hanzeverbond, waarna het naar verluidt stil bleef. Ze mogen de vraag dringend ook aan de Belgen stellen. En dan moeten we volmondig ja zeggen.

Deze tekst verscheen in De Tijd van 1 december 2018 in de rubriek Noelsspeak waarin hoofdeconoom en Econopolis-stichter Geert Noels zich maandelijks “onomwonden” uit.

.



Econopolis

Dit artikel werd geschreven door Econopolis

op 3 december, 2018

< Lees ons vorig artikel
Volgend artikel >