Het derde verrassende gevolg van de financiële crisis

Verrast en verontrust

Toen het stof na de financiële crisis van 2008 ging liggen, begon het analyseren en het puinruimen. Daarna kwamen de commissies en de grote rapporten, waaraan ik in België trouwens tweemaal meewerkte. We zijn nu 10 jaar later. 10 jaar nadat een volledig scheefgegroeid systeem implodeerde.

geertn-square-small

Het is van in het prille begin van Econopolis in 2009 altijd de bedoeling geweest om op lange termijn te werken, voorbij de waan van de dag. Net daarom kan ik als intense en bevoorrechte toeschouwer van het afgelopen financiële decennium niet anders dan toegeven dat ik mij verrast voel over de gevolgen van de crisis. Niet alleen voel ik mij verrast, maar zelfs verontrust voor wat in de volgende tien jaar gaat komen.

De eerste verrassing ‘Too big to fail’ is globaal en breed gegaan tacklede ik hier. Voor de tweede De centrale banken blijven maar zeepballen blazen zie hier.

(Gebaseerd op de Noelsspeak van 18 augustus 2018, de maandelijkse onomwonden column van econoom en Econopolis-stichter Geert Noels in De Tijd.)

Verrassing 3

De VS zijn sterker geworden door de crisis, maar Europa sterk verzwakt.

De financiële crisis werd geïnitieerd in de VS. Door hun spaartekort werden hun schuldeitjes gedropt in de mandjes van spaarzame Europese en andere buitenlandse beleggers. Het Amerikaanse banksysteem leeft van transacties in schulden, het Europese banksysteem neemt nog altijd veel schulden op de eigen balansen. In de VS hebben de banken geen balansprobleem, in tegenstelling tot Europa. Anno 2018 zijn er daarom Europese zombiebanken tegenover een gezond werkend Amerikaans banksysteem.

In de VS lag de nadruk ook op de marktwerking in verschillende sectoren, en had men het ‘geluk’ dat de technologiesector een langgerekte boomperiode startte vanaf 2009. Europa beschermde zijn banken; wilde zo weinig mogelijk instabiliteit en verhinderde daardoor het proces van creatieve destructie in de gehele economie. Een dynamische Amerikaanse economie staat in schril contrast met een starre Europese.

Europa haalde ook elke incentive weg bij landen om structureel te hervormen, door het verder verleggen van budgettaire en monetaire grenzen. Het gevolg is af te lezen in de beursgrafiek van de afgelopen tien jaar. Vergeleken met een dynamische Amerikaanse beurs is de Europese blijven steken op de niveaus van de crisis.

trump_675-675x275

Je kan het onrechtvaardig vinden dat de VS de problemen hebben veroorzaakt en tien jaar later versterkt uit de crisis komen. De VS zijn sterker dan ooit, op het hoogtepunt van hun economische macht. Alleen de Amerikaanse president Donald Trump heeft dat niet helemaal door en wil Amerika ‘great again’ maken.

Trump is er echter het afgelopen jaar in geslaagd China, Europa, Rusland, Canada en Mexico tegen zich in het harnas te jagen. Zijn handelsoorlog richt zich vooral op de Oude Economie, de boomerang van de getroffen landen zal komen ten koste van de Nieuwe Economie.

Maar in plaats van op een sputterende Amerikaanse motor te hopen zou Europa werk moeten maken van een relancepolitiek: zombiebanken opbreken, de euro hervormen (en enkele landen zuurstof geven met een flexibeler muntregime), en vooral ondernemerschap stimuleren in plaats van ‘crony capitalism’ te laten floreren.

Trump is een olifant in de porseleinenwinkel, maar met de drive en de visie van Europees Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker worden de volgende tien jaar in Europa een stuurloze dronkemansrit.

zwfnzdzshm2l8ixtf6y8pgbdytws7bka



Dit artikel werd geschreven door Geert Noels

op 21 augustus, 2018 in 10 jaar, Econoshock, Euro, financiële crisis, Fortis, handelsoorlog, hervormen, Juncker, Lehman, relance, Trump, val, zombiebanken

Geert Noels is macro-econoom en veelgevraagd commentator over financiële en economische onderwerpen. Na 15 jaar als hoofdeconoom gewerkt te hebben bij een financiële instelling richtte hij in 2009 Econopolis op. Zijn visie op de financieel-economische toekomst schreef hij neer in de bestseller Econoshock, bekroond met de ABN-AMRO-publieksprijs voor het beste non-fictieboek. De inhoud van dat boek vormt de basis en de leidraad voor de strategieën van Econopolis.