Groeilanden onder de loep

Eind oktober trokken Geert Noels (hoofdeconoom en stichter Econopolis), Maxim Gilis (Fund & Fixed Income Analyst) en Michaël De Man (Fixed Income Strategist) naar Singapore. Daar bezochten ze samen met het lokale Econopolisteam geleid door Gino Delaere verschillende analisten en economisten. Dit om inzichten te verwerven in het actuele reilen en zeilen van de Emerging Markets. 

 

Heel specifiek profiel

indiavlag

India is met bijna 1,3 miljard inwoners na China het grootste land ter wereld. Wetenschappers verwachten trouwens dat het land tussen 2020 en 2030 daarin China zal voorbij steken. India heeft in vergelijking met veel andere groeilanden een heel specifiek profiel. Het is vooral een binnenlandse markt en slechts 4% van de obligaties zijn in buitenlandse handen. De Indiase schuld is daarenboven goed samengesteld; weinig korte looptijden en een lage externe schuld. In 2017 voerde de overheid een demonetisatieplan in waardoor de banken overspoeld werden met liquiditeiten en ze wel verplicht waren overheidsobligaties in te kopen.

Ondanks tik toch overeind

Hoewel de Indiase roepie (INR) een serieuze tik kreeg in 2018, was de schade in REER-termen (real effective exchange rate) minder, maar nog steeds aanzienlijk. Het was dan ook niet zozeer de roepie die het slecht deed als wel de dollar die het in vergelijking heel goed deed. Een andere tegenvaller voor India was de stijgende olieprijs. Het land is één van ’s werelds grootste olie-importeurs. En het merendeel van die olie komt dan nog eens uit Iran.

De voorspelde wereldwijde groeivertraging zou de vraag naar olie kunnen doen dalen. India is momenteel volop aan het onderhandelen met andere spelers op de oliemarkt om minstens een deel van de toevoer te verzorgen. Niettegenstaande is de kans groot dat Iran toch nog steeds een belangrijke olie-leverancier zal blijven. (Op 5 november 2018 besliste de Verenigde Staten dat India, net als China, Japen, Zuid-Korea, Italië, Griekenland, Turkije en Taiwan nog 6 maanden Iraanse olie mag invoeren.)  Daarenboven zit het land op een zeer grote reserve aan steenkool. India zit nog niet in die fase van ontwikkeling dat hernieuwbare energie een issue is. Steenkool is én goedkoop én een binnenlands product waardoor het dus ook goed is voor de handelsbalans. Analisten berekenden trouwens dat een stijging van de olieprijs met 10% nog draagbaar moet zijn voor Indiase economie.

Slimme beslissingen

De recente economische groei is vooral consumptiegedreven. (Stijging van meer dan 8% in het tweede kwartaal van 2018). Daar zitten de gestegen lonen in (voornamelijk) rurale gebieden natuurlijk voor iets tussen alsook de verhoogde overheidsuitgaven in een pre-verkiezingsjaar.

Andere positieve signalen zijn de strengere corporate governance maatregelen die zijn ingevoerd; een stevige aanpak van de schaduwbanken; een beter toezicht op het economische ‘huishouden’ van de rijkste families. Door de invoering van de GST (goods & services tax) zullen aanzienlijk meer Indiërs voor het eerst belastingen betalen.

De Indiase Nationale Bank (RBI) heeft een goed oog in de toekomst. Ze heeft niet gepanikeerd toen de munt achteruitging. Historisch gezien gaat de INR trouwens elke keer voor een groot verkiezingsjaar achteruit. De RBI verhoogde twee keer de rente in 2018, maar deed dat bijvoorbeeld niet in oktober, terwijl dat wel had gekund. Dat ze dat niet deed – en dus rustig blijft – kan als positief gezien worden.

De impact van nieuwe verkiezingen

In april 2019 trekken de Indiërs naar de stembus. Dan zal duidelijk worden of Narendra Damodardas Modi van de BJP zichzelf zal kunnen opvolgen. Politieke analisten verwachten dat dat inderdaad het geval zal zijn. De vraag is echter of de BJP de absolute meerderheid zal behouden of dat ze een alliantie zal moeten aangaan met enkele kleine partijen. Mocht de Congress-partij toch de overhand halen wordt de impact daarvan op de economie eerder beperkt ingeschat. Immers, de economische programma’s van beide partijen liggen niet zover uiteen. De grootste verschillen tussen beide partijen liggen eerder op sociaal vlak. Niettegenstaande zou een overwinning van de Congress-partij door de financiële markten niet positief worden ontvangen.

schermafbeelding-2018-11-05-om-11-54-38Opiniepeilingen zijn historisch gezien geen goede indicator in India. Interessanter zijn de vijf deelstaatverkiezingen die in aanloop naar de grote verkiezingen van 2019 gehouden worden. In drie daarvan heeft BJP de meerderheid. Mocht de partij klappen krijgen in deze zal dit door de markt negatief worden bekeken voor de algemene verkiezingen. Dit zijn het soort zaken waarvoor lokale research en kennis natuurlijk echt van pas komt.

De grootste staat waar voor het einde van het jaar verkiezingen worden georganiseerd is Rajasthan, waar de BJP momenteel aan de macht is. De kans dat de BJP deze staat zal verliezen is vrij reëel. Onze meetings met lokale specialisten leerden ons echter dat Rajasthan geen goede weerspiegeling is van de algemene populariteit van de BJP of van Modi. Een zwak resultaat daar zou eerder een gevolg zijn van een aantal specifieke maatregelen die de BJP genomen heeft in de staat (o.a. rond corruptie en vakbonden) en controversie die bestaat rond de lokale BJP-leider. Een zwak resultaat van de BJP in Rajasthan zal waarschijnlijk door de markt negatief worden gezien voor de nationale verkiezingen, maar dit hoeft dus door het specifieke karakter van deze deelstaat helemaal niet een wetmatigheid te zijn. Ondanks dit onzeker politiek gegeven wordt toch een groeicijfer van 6,5% tegen 2020 voorspeld. India blijft met dit groeicijfer het snelst groeiende van de grote groeilanden. Met een herverkiezing van Modi zullen er bijkomende structurele hervormingen doorgevoerd worden die het land op de rails zetten voor een duurzame groei voor meerdere jaren.

Azië Anders

Andere Aziatische landen buiten het onvermijdelijke China die in de verschillende besprekingen onder het vergrootglas werden gelegd waren Indonesië, Maleisië, Australië, de Filippijnen en Japan. Opvallend daarbij was dat je weinig vergelijkingen kunt trekken tussen deze landen en dat je bijna overal met een “enerzijds-anderzijds”verhaal zit. Dat vraagt om doorgedreven analyses en heel kort op de bal spelen. Waar een land het niet goed doet, doen sommige van haar bedrijven dat misschien wel.

japanDe Japanse economie doet het bijvoorbeeld goed. Een piek richting het voorjaar van 2019 wordt verwacht omdat dan de Japanse overheid de verkoopstaks zal verhogen. De consumptie zal dus waarschijnlijk sterk zijn in de aanloop naar maart en daarna vermoedelijk afzwakken. De Japanse bevolking is deflatie gewoon en reageert historisch gezien immers altijd zeer sterk op stijgende prijzen. Deze belastingverhoging moet het begrotingstekort verbeteren.

De handelsoorlog dwingt China om nieuwe bondgenoten te zoeken, waarvan Japan er één kan zijn. Dat opent dus perspectieven. (Ook al zijn er nog een aantal op te lossen problemen tussen de twee landen.) Ondanks de Fukushimaramp in 2011 is Japan terug aan het opschuiven richting nucleaire energie, aangezien de geïmporteerde energie, net zoals hernieuwbare energie, te duur is. Vermits de overheid de Fukushimaramp niet heeft aangehaald om de shift te maken naar hernieuwbare energie, kan je je afvragen of ze het ooit wel zullen doen. Ondertussen blijft de JPY haar taak als diversificator/hedge in een portefeuille nog steeds waarmaken en dat dit iets is wat we in de gaten blijven houden voor de toekomst.

In het oog te houden

filipijnvlagIn Maleisië maakte de regering op vrijdag 2 november haar begroting bekend. Vermits de nieuwe regering weinig in haar kaarten liet kijken en al eens de populistische toer op durfde te gaan, was het aanvankelijk dus koffiedik kijken wat de impact van die budgetmededeling zou zijn. De meeste signalen op voorhand waren niet positief. Zo was één van de eerste maatregelen van de nieuwe regering het vervangen van de GST door een SST (sales & services tax). Dit komt de overheidsfinanciën niet ten goede aangezien de belastingbasis van de SST minder breed is. De regering is wel zo slim geweest om de GST niet volledig te schrappen, maar op 0% te zetten. Hierdoor kunnen ze deze beslissing relatief eenvoudig terugdraaien, hoewel dit politiek moeilijk lijkt. Tijdens onze meetings in Singapore werd duidelijk dat de markt angstvallig uitkeek naar de bekendmaking van de begroting. Niet geheel ten onrechte, want de regering gaf aan dat het begrotingstekort voor 2018 3,7% zal bedragen, in plaats van de oorspronkelijk voorziene 2,8%. Dit is het grootste tekort in vijf jaar. Voor 2019 wordt een tekort van 3,4% verwacht. Door de afschaffing van de GST is de regering voor de begroting ook meer afhankelijk van de cyclische inkomsten uit olie, wat de kwaliteit van de inkomsten niet ten goede komt. Het valt nog af te wachten wat de reactie van de ratingbureaus zal zijn, maar de kans bestaat dat de vooruitzichten van de grote drie bureaus stevig onder de loep zullen worden genomen.

indonesievlagOok Indonesië is niet zo eenvoudig om in te schatten. De economie vertraagt er momenteel na een zeer goed 2017. De centrale bank heeft dit jaar meermaals de rente fiks opgetrokken om de lokale munt te ondersteunen. Ook in Indonesië zijn er volgend jaar verkiezingen. De huidige president Joko Wikodo (58% tegenover 32% voor uitdager Prabowo) lijkt redelijk veilig te zitten, met een hoge score in de laatste populariteitspoll. Zijn herverkiezing zou positief zijn voor de verdere hervormingen in het land.

De economische groei heeft in Indonesië wat gesputterd maar is in absolute termen doet die het toch nog meer dan behoorlijk, iets waar de meeste landen jaloers zouden op zijn. Indonesië is een interessant land om op te volgen. Zeker voor wat e-commerce betreft: de online retail groei is hoger dan in China en India (en alle grote spelers zijn er actief met meerdere partnerships. Vanuit Indonesië zal het dan ook richting de rest van ASEAN gaan. Zo trekt GoJek naar Singapore om er met Grab en ComfortDelGro te concurreren. Voor de komende jaren wordt op dat vlak in Indonesië een geweldige groei verwacht. Begin 2019 trekt het Emerging Markets team van Econopolis naar Jakarta om enkele bedrijven en bedrijfsleiders te ontmoeten.

9200000080483712maleisvlagDe Filipijnen brengen eveneens een gelaagd verhaal. De overheid zet er stevig in op allernoodzakelijkste infrastructuurwerken en probeert door Filipijnen verdiend geld in het buitenland weer naar het land te halen. Dit alles leidt tot een zeer sterke economische groei. Er is wel nog werk aan de winkel, want de nationale munt doet het niet goed. “Enerzijds, anderzijds” geldt al helemaal voor Australië. Dat doet het momenteel goed. Echter, de huizenmarkt krijgt er klappen. Hier wordt dan ook een correctie verwacht en dan kan je de vraag stellen wat het uiteindelijke effect op de consumptie zal zijn. De schuldgraad van gezinnen is trouwens ook vrij hoog. Net als in de Filipijnen zet de Australische overheid fel in op infrastructuurwerken. Mogelijk geeft dit ook daar de economie een extra push.

Kansen in “high yield”

Hoogrentende bedrijfsobligaties (“high yield”) uit groeilanden is een activaklasse waar de meeste lokale analisten positief over zijn. Dit soort obligaties zijn reeds aanzienlijk gecorrigeerd dit jaar, zeker ten opzichte van bedrijfsobligaties van hogere kwaliteit (“investment grade”). Ze bieden een hoge coupon en hebben gemiddeld gezien een lage duratie, wat ze minder gevoelig maakt aan stijgende rentes. Ondanks dat de verwachtingen voor eventuele defaults over het algemeen zeer laag zijn, is het cruciaal bij dit soort bedrijven om selectief te zijn en een grondige analyse uit te voeren. Bovendien is het belangrijk om goed te spreiden om het risico te verlagen.

De groeilanden vragen om een zeer specifieke en selectieve aanpak. Zomaar een “mandje” groeilanden kopen of blindelings de index kopiëren is een slecht idee omdat je dan alles in huis haalt, ook zaken waar je niet achter kan staan of geen convictie op hebt. Je moet het kaf van het koren kunnen scheiden. Ter plaatse gaan luisteren en alzo know-how verwerven en expertise op te doen is essentieel om te kunnen beslissen waar de echte groeimogelijkheden te vinden zijn en welke valkuilen te vermijden zijn! 



Econopolis

Dit artikel werd geschreven door Econopolis

op 5 november, 2018