Het einde van het gratis geld voor iedereen

Federal Reserve Building, Washington DC, USAZoals aangekondigd, begint de Amerikaanse centrale bank deze maand met de afbouw van haar balans. Deze maand verlaagt de Fed haar balans bewust met 10 miljard dollar. Op een totale balans van bijna 4500 miljard is dat een klein stapje, maar toch is het een belangrijke stap. Centrale bankiers reageerden op de financiële crisis door massaal geld te gaan bijdrukken waardoor hun balansen fors opgeblazen werden. Die ingrepen misten hun impact op de financiële markten niet: rentes gingen fors lager en aandelenmarkten klommen hoger. Dat laatste was ook te danken aan het verbeterende economische klimaat, maar het gratis geld speelde zeker ook een niet onbelangrijke rol.

Dit soort monetaire stimulus is op deze schaal nog nooit geprobeerd. Het terugdraaien van die stimulus dus ook niet. In die zin blijft het afwachten wat de impact daarvan zal zijn op de financiële markten. Het feit dat de invoering van de verschillende gelddrukprogramma’s een belangrijke impact had op de markten laat alvast vermoeden dat het effectief terugdraaien van die programma’s ook een belangrijke impact zal hebben. De theorie suggereert dat de afbouw van de balansen van de centrale banken zal resulteren in hogere rentes. Daarnaast zal de impact op de aandelenmarkten negatief zijn, hoewel het moeilijk in te schatten blijft in welke mate de eerdere stijging toe te schrijven is aan de monetaire stimulus.

De Fed gaat nu heel voorzichtig van start met de afbouw van haar balans. De ECB zal zo goed als zeker in de loop van volgend jaar haar aankoopprogramma uitdoven. Op een efectieve afbouw van de balans van de ECB is het hoe dan ook nog een tijd wachten. Niettemin betekenen deze eerste bescheiden stappen een duidelijk ommekeer in het monetaire beleid. De periode van almaar meer gratis geld voor de economie en de markten is voorbij. Voorlopig lijken de financiële markten zich daar opmerkelijk weinig van aan te trekken. Het is weinig waarschijnlijk dat dit zo blijft.



Dit artikel werd geschreven door Bart Van Craeynest

op 13 oktober, 2017

Bart Van Craeynest ging na zijn studies economie aan UFSIA aan de slag als econoom in de financiële sector. Hij volgt in deze functie al meer dan 15 jaar de Belgische en de internationale economische ontwikkelingen, en de impact hiervan op de financiële markten. Na een langere passage bij een grootbank werd hij in 2010 hoofdeconoom bij een Belgische financiële instelling. Sinds 2015 vervult Bart Van Craeynest bij Econopolis de rol van hoofdeconoom. Hij is medeverantwoordelijk voor de economische lijn van het huis en nauw betrokken bij het uittekenen van de beleggingsstrategie.