Het gevaar van handelsoorlogen (bis)

Een paar weken geleden kondigde president Trump invoerheffingen voor staal en aluminium aan. Blijkbaar wilde Trump daarmee vooral China raken, maar dat bleek een misrekening. Vooral landen als Canada en Mexico en Europa werden geraakt door die heffingen. Die misrekening werd gedeeltelijk rechtgezet door verschillende landen een uitzondering toe te kennen. Deze week kondigde Trump dan maar een nieuwe reeks heffingen aan specifiek gericht op Chinese producten. Het is afwachten hoe China zal reageren, maar het lijkt weinig waarschijnlijk dat die dit zomaar slikken. Trump zet dus een nieuwe stap naar een echte handelsoorlog. De financiële markten reageerden alvast negatief. Onmiddellijk na de aankondiging zakten de brede Amerikaanse aandelenindices zo’n 3%, de Japanse markt kreeg een tik van 4,5%.

equity

Zoals al eerder aangegeven in deze publicatie is een doorgedreven handelsoorlog geen goed idee voor de wereldeconomie. Er worden in de wereldeconomie nog wel stappen gezet naar meer vrijhandel. Recent nog maakten een reeks landen rond de Stille Oceaan werk van de opvolger van het Trans-Pacific Partnership (waar de VS uitstapte), terwijl 44 Afrikaanse landen afspraken om op het Afrikaanse continent één grote vrijhandelszone te creëren. Een escalerende handelsoorlog tussen de VS en China, de twee belangrijkste spelers in de wereldeconomie, zou die positieve stappen ruim overtreffen. Een breed teruggrijpen naar protectionistische maatregelen zal de wereldhandel onder druk zetten, wegen op de economische groei en de productiviteit en de inflatie hoger duwen. Het duurt een tijd voor die effecten volop zouden doorkomen, maar een echte handelsoorlog zou vooral heel veel verliezers opleveren in de wereldeconomie. Ook de Amerikaanse economie, en vooral de Amerikaanse consument, zou er op termijn op achteruit gaan.

trOok nu blijft het afwachten hoe ver Trump dit wil en kan doordrijven, maar het risico op een echte handelsoorlog is de jongste weken wel duidelijk toegenomen. Er blijft een redelijke kans dat hij het bij deze maatregelen tegen China laat. Dat is toch wat het gezond verstand, alsook de historische lijn binnen de Republikeinse partij aangeeft. Niettemin is vooral de recente dynamiek in het Witte Huis verontrustend. Op economisch vlak viel het eerste jaar Trump eigenlijk goed mee. Er zijn zeker vragen te stellen bij de zin en focus van de belastingverlaging, maar op z’n minst deed Trump weinig dat de positieve economische trend in gevaar bracht. Nu in zijn tweede jaar lijkt Trump geneigd om zijn meer verontrustende campagnebeloftes, o.m. op het vlak van protectionistische maatregelen, door te drukken. Bovendien zijn verschillende meer ‘redelijke’ medewerkers vertrokken uit het Witte Huis en vervangen door meer extreme figuren (o.a. Pompeo, Kudlow en Bolton). Dat verhoogt duidelijk het risico op beleidsbeslissingen die negatief kunnen uitdraaien voor de economie en de financiële markten. 

Implicaties voor de financiële markten

De overstap naar een nieuwe fase in de globale economische cyclus, waarbij de inflatie geleidelijk wat hoger kan en de centrale banken overschakelen naar een minder ondersteunend monetair beleid, zorgde de jongste maanden al voor onrust op de markten. Het risico op een handelsoorlog tussen de VS en China, en de onzekerheid rond de volgende stappen van Trump zorgen voor extra ongerustheid. In een situatie van hoge marktwaarderingen, vooral in de VS, en na een lange periode van stabiliteit, reageren de aandelenmarkten vrij negatief. Tenzij Trump op korte termijn zijn kar terug keert, blijft de onzekerheid hierrond allicht nog een tijdje hangen. Dat zal op z’n minst zorgen voor meer volatiliteit op de markten.

Implicaties voor de beleggingsstrategie

Dure waarderingen en de verwachting van een ommekeer in het monetaire beleid waren voor ons al langer aanleiding voor een voorzichtige strategie met relatief beperkte blootstelling voor aandelen en vrij grote cashposities. Het toenemende risico op een handelsoorlog is daarbij een nieuwe, extra factor die zorgt voor bijkomende volatiliteit. In de huidige turbulentie blijft die voorzichtige strategie op z’n plaats. Een verdere marktcorrectie opent perspectieven op het vlak van aantrekkelijkere waarderingen, maar op korte termijn blijft het eerder afwachten op meer duidelijkheid rond de risico’s op een escalerende handelsoorlog.



Dit artikel werd geschreven door Bart Van Craeynest

op 23 maart, 2018

Bart Van Craeynest ging na zijn studies economie aan UFSIA aan de slag als econoom in de financiële sector. Hij volgt in deze functie al meer dan 15 jaar de Belgische en de internationale economische ontwikkelingen, en de impact hiervan op de financiële markten. Na een langere passage bij een grootbank werd hij in 2010 hoofdeconoom bij een Belgische financiële instelling. Sinds 2015 vervult Bart Van Craeynest bij Econopolis de rol van hoofdeconoom. Hij is medeverantwoordelijk voor de economische lijn van het huis en nauw betrokken bij het uittekenen van de beleggingsstrategie.