In gold we trust?

Als een beursjaar teleurstelt omdat aandelenmarkten wereldwijd gedaald zijn en ook de meeste obligaties, net als cash, weinig tot niets opbrachten, starten veel beleggers de zoektocht naar beleggingen die én (redelijk) veilig zijn én misschien wél wat kunnen opleveren. Bij sommigen viel het oog op goud. Dat werd in het vierde kwartaal van 2018 bijna 10 procent duurder. De vraag steeg sinds december met 10 tot 20%. Marc Langeveld, Senior Fund Manager Econopolis, analyseert.

andre-francois-mckenzie-557627-unsplash

Grondstoffen worden in snel tempo schaarser

schermafbeelding-2019-01-23-om-09-22-49De vraag naar grondstoffen neemt door de globale economische groei toe, maar het aanbod neemt af. Er worden geen nieuwe grote grondstofontdekkingen gedaan en de aanwezige grondstofreserves nemen af. Vermits de wereldwijde middenklasse van 1 naar 3 miljard mensen zal evolueren zullen we de komende decennia steeds meer geconfronteerd met structurele tekorten aan bepaalde grondstoffen. Denk daarbij aan metalen als palladium, platinum, tin, koper en zilver.

schermafbeelding-2019-01-23-om-09-14-52Maar wat met goud? Zuid-Afrika staat in voor 40% van alle historische goudproductie. Echter, die productie neemt al een paar jaar op rij af. Er worden bovendien amper nieuwe grote ontdekkingen gedaan. Net als een aantal basismetalen heeft dus ook goud te maken met een langzaamaan verschuivende vraag/aanbodverhouding die de goudprijs een ruggensteun kan geven. Want vraag is er zeker.

Ondanks het feit dat het sprankelende edelmetaal  niet zozeer een industriële toepassing kent, is en blijft het gewild. In landen als Rusland, India en China blijft de vraag naar juwelen, onder andere in goud, groot. Daarnaast presteert goud altijd sterk als vluchthaven tijdens periodes van geopolitieke onzekerheid en ongelimiteerde (monetaire) geldverruiming. De verklaring is eenvoudig: overheden en centrale banken kunnen het niet bijdrukken. Daardoor behoudt goud al vanaf 3000 v.Chr (Soemeriërs) zijn koopkracht in het geldsysteem. Dit in tegenstelling tot de Amerikaanse dollar, Britse pond of Japanse yen die over de jaren alsmaar aan relatieve koopkracht inboetten. (Dit geldt overigens ook voor de euro, maar deze kent nog niet zo’n lange historie als vergelijkingsbasis.)

Beursjaar 2018 behaalde geen goud

Voor beleggers was 2018 een uitdagend jaar, waarin – in Amerikaanse dollars gemeten – 93% van alle beleggingscategorieën negatief presteerden. Goud eindigde 2018 in dollar ongeveer 3% in de min. Dankzij de stijging van de dollar tegenover de euro boekte het edelmetaal voor Europese beleggers een positief rendement in euro van 3 %.

Die prestatie is best knap in een jaar waarin de Amerikaanse Centrale Bank de rente vier maal verhoogde en de dollar gedurende een groot deel van het jaar aan kracht won tegenover de meeste valuta. Nadat de Amerikaanse rentecurve vorige maand verder afvlakte tot een bijna horizontale lijn en de Federal Reserve aangaf dat de rente weinig meer kan stijgen begon goud aan een nieuwe opmars. Volgens diverse analisten zou goud wel eens tot de positieve verrassingen van 2019 kunnen behoren.

Ook raakte bekend dat China voor het eerst sinds oktober 2016 eind 2018 weer officieel goud kocht. Rusland ging hen voor. Door de toegenomen geopolitieke spanningen tussen de Verenigde Staten en de wereld, de opnieuw sterk oplopende Amerikaanse overheidstekorten en daarmee de afnemende aantrekkelijkheid van de dollar, beginnen Rusland en China, maar ook verschillende andere landen, hun reserves te diversifiëren: weg van de dollar en meer richting goud.

Het edelmetaal zou wel eens de komende jaren fundamenteel veel rugwind kunnen krijgen. Toch zal dat waarschijnlijk niet in een lineaire lijn omhoog zijn. Pas als de wereldwijde economische groei afzwakt in 2019 en de fiscale tekorten in de VS verder escaleren en er opnieuw een kwantitatief monetair verruimingsprogramma (QE4) nodig zal zijn, zal goud echt in beweging komen. Door de assetdiversificatie en het feit dat goud zich meestal anders gedraagt dan andere beleggingscategorieën kan het risicoprofiel c.q. de volatiliteit van een gediversifieerde portefeuille dalen.

Maar…

schermafbeelding-2019-01-23-om-09-15-01Goud staat al bij al – als je de verhoogde vraag en het lage aanbod in acht neemt – niet zo heel hoog genoteerd. Er zijn immers ook tegenstanders. Een veel gehoord argument is dat fysiek goud geen rente opbrengt en geen coupons of dividenden uitkeert.

Als de rente stijgt, nemen de opportuniteitskosten voor een belegging in goud toe en zal de goudprijs in principe dalen. Maar zoals voormalig Fed president Alan Greenspan het al zei “als goud een overblijfsel van de geschiedenis is, waarom houden Centrale Banken en het IMF dan nog steeds meer dan $1.000.000.000.000 aan goud aan?”

Een ander argument is dat de handel in goud niet alleen met fysieke levering plaatsvindt, maar ook vaak via termijnhandel en futures verhandeld wordt. Deze kennen vaak een financiële afhandeling aan het eind van de looptijd, maar dus geen fysieke levering. Partijen die hier actief gebruik van maken zijn onder meer de goudmijnen die via de grootbanken hun productie deels willen hedgen, maar ook grondstofspeculanten.

De waarde van de goudwaarde

Als er één zaak duidelijk is aan deze beschouwing is het wel dat goud een heel specifiek product is dat zich anders dan alle andere beleggingsproducten gedraagt in het economische landschap. Als vermogensbeheerder kan je niet anders dan deze ontwikkelingen op de voet te volgen, maar tegelijkertijd moet je er ook kritisch naar durven kijken. Zo wordt er regelmatig geopperd om goud te herwaarderen, wat niet alleen de wereldwijde schuldenberg meer in balans zou brengen, maar ook de inflatie een handje zou kunnen helpen. President Roosevelt deed dat in 1933 en herprijsde goud met ongeveer 75% om de deflatoire depressie te doorbreken en dat werkte. De economie herrees. Richard Nixon liet begin jaren zeventig de gouddekking los, waardoor goud met 2200% steeg en de waarde van de dollar zakte met 50%. Dat gaf de inflatie een sterke impuls.

schermafbeelding-2019-01-23-om-09-14-37

Het is wel duidelijk dat deze goudrevaluatie of dollardevaluatie vooral de debiteur (VS) helpt en niet de crediteur (o.a. China, Rusland). Het zou de VS enorm helpen omdat de activazijde van de balans positief wordt geherwaardeerd, terwijl haar uitstaande schulden door de devaluatie van de dollar minder waard worden. Goed nieuws voor de VS; slecht nieuws voor landen met grote dollarreserves… Een blik op bijhorende grafiek toont aan welke landen met de nodige goudreserves hier wel bij zouden varen. Daar zitten opvallende namen bij, ook in Europa. Het mag duidelijk zijn: wie over goud begint na te denken, blijft nadenken…



Econopolis

Dit artikel werd geschreven door Econopolis

op 23 januari, 2019

< Lees ons vorig artikel
Volgend artikel >