“Innovisme” in de luchtvaart

Gastspreker op Econopolis Economic Encounter (georganiseerd samen met Brussels Airlines, Deloitte, BMW en de KU Leuven) lanceerde het ingenieuze begrip “innovisme”. We pasten het toe op de hedendaagse luchtvaart.

josue-isai-ramos-figueroa-587073-unsplash

De best mogelijke der werelden 

_mdl7469De Amerikaanse professor economie Deirdre McCloskey (76) was gastspreker op de Econopolis Economic Encounter op 4 december in Leuven, een evenement dat we samen met Brussels Airlines, BMW, Deloitte en de KU Leuven organiseren. Dit evenement kadert in de sponsoring van de Leerstoel Hidden Champions die Econopolis sponsort aan het departement van de KU Leuven. Vorig jaar ontving Deirdre McCloskey een eredoctoraat aan de Vrije Universiteit Brussel omdat ze er als geen ander in slaagt economie met allerlei andere disciplines te verbinden, waarbij ze de opmerkelijke stellingen niet schuwt.

schermafbeelding-2018-12-07-om-09-27-31McCloskey vindt dat in de economie al te vaak een wereldbeeld gecreëerd wordt op basis van modellen en cijfers die ons niets vertellen over hoe de wereld echt in elkaar steekt. “Deze modellen negeren de mensen die achter de cijfers zitten. Als je die wel in rekening brengt kan je niets anders dan concluderen dan dat we in de best mogelijke der werelden leven. Wie mij niet gelooft moet dringend de Factfullness-youtube-filmpjes van de geniale Zweedse professor Hans Rosling bekijken (of dit interview). We hebben het nog nooit zo goed gehad als vandaag. Dat hebben we te danken aan de komst van de wereldhandel, de vrije markt… kortom, het ondernemerschap.”, vertelde McCloskey gedreven. “Dat valt trouwens heel eenvoudig en lekker tastbaar aan te tonen met een simpel voorbeeld; the quality of goods. Neem nu de smartphone. Ik ben zelfs niet smart genoeg om die volledig te begrijpen! Dat ik door die smartphone geen zaklamp of taperecorder meer nodig heb, weet ik ondertussen al wel. Of neem nu vliegen. Dat doe ik meer dan vaak om overal lezingen te houden, dus ik kan het weten. Wie heeft er nu niet allemaal toegang tot een vliegreis ten opzichte van pakweg 50 jaar geleden en aan welk comfort! Dat is allemaal de kracht van wat ik innovisme noem.”

De ethische economie

benjamin-voros-151769-unsplashGevraagd of – als je economie ‘humaan’ moet benaderen – je dan niet de ecologische voetafdruk in rekening moet brengen, antwoordt ze: “Dat de luchtvaart een ongelofelijke impact heeft op milieu klopt maar gedeeltelijk. Als olie duurder wordt gaan bedrijven innoveren en uiteindelijk op zoek naar nieuwe brandstoffen. Because they have to. Dat merk je nu bij auto’s al en dat zal voor wat betreft kerosine ook wel gebeuren. Mindshifts komen er historisch gezien vanuit een noodzaak en de zin om te innoveren. De economie opereert helemaal niet onethisch. Wel integendeel, de vrije markt dwingt je uiteindelijk ethiek hoog in het vaandel te dragen.”

Sta ons toe het ‘innovisme’-gehalte van de luchtvaart even te onderzoeken. De afgelopen jaren hebben luchthavens, die in handen zijn van verschillende overheden, de keuze gemaakt om low cost carriers alle ruimte te geven. Dat maakt het voor veel mensen mogelijk om bijzonder goedkoop te reizen met het vliegtuig. En dat is in de ogen van McCloskey natuurlijk een indicatie dat de mensen het alsmaar beter hebben. Ook het on-line inchecken en (gedeeltelijke) robotisering van bagage-afhandeling zijn een mooi bewijs van nieuwigheden die de mensen het leven tegelijkertijd aangenamer maken én de maatschappijen kosten doen besparen (en net daarom zijn uitgedacht). Echter, het kan niet ontkend worden dat aan al dat vliegen ecologisch wel een kostprijs vasthangt. Meer nog, de publieke opinie reageert hier steeds negatiever op en dwingt alzo een verduurzaming van de luchtvaart af.

Het brandstofvraagstuk

iwan-shimko-642299-unsplashTransitie dringt zich op, maar is niet makkelijk omdat de druk op de kosten hoog is vanwege de moordende concurrentie (ondanks het feit dat in verschillende Europese landen de accijns op brandstof en BTW op tickets niet in rekening wordt gebracht…).

Enig historisch besef geeft aan dat de luchtvaart wel degelijk al het een en ander heeft gerealiseerd op vlak van duurzaamheid. Studies van de Internationale Burgerluchtvaarorganisatie ICAO tonen aan dat sinds de late jaren 70 vliegtuigmotoren 75% stiller, 70% zuiniger en schoner zijn geworden. Ook wordt er al menige jaren geëxperimenteerd met biobrandstof, dat de uitstoot van CO2 met 80% verlaagt.

Het bedrijf Sky NRG plant in thuisland Nederland een fabriek die jaarlijks 100.000 biokerosine – veel minder vervuilend dan kerosine – zou produceren uit gebruikt frituurvet. Eveneens in Nederland lopen er experimenten om biokerosine uit algen te produceren en om uit CO2 van Tata Steel een synthetische kerosine te maken.

Vliegtuigbouwer Airbus werkt ondertussen aan de ontwikkeling van een gedeeltelijk elektrisch aangedreven passagiersvliegtuig, waarbij één van de vier motoren van een Avro RJ100 wordt vervangen door een elektrisch exemplaar. Boeing heeft aangekondigd dat het in 2022 met een elektrisch vliegtuig voor 12 passagiers op de proppen zal komen. Daarenboven zal de capaciteit van batterijen weldra met 300% tot 500% verhoogd kunnen worden, dankzij de inzet van nanotechnologie, kondigde het Noorse Instituut voor Energietechnologie onlangs met enige trots aan.

Ingenieuze innovaties

deniz-altindas-38130-unsplashNatuurlijk vormt brandstof maar één schakel in de keten van “innovisme”. Ook andere innovaties zullen omarmd moeten worden om én economisch optimaal te functioneren én de maatschappij optimaal tot dienst te kunnen zijn. Zo is al langer sprake van een Single European Skydie vliegroutes aanzienlijk zou kunnen inkorten wat lawaai-overlast vermindert; brandstofverbruik verlaagt; tijdswinst oplevert en kosten bespaart.

Grote hoop wordt er ook gekoesterd over de verdere ontwikkeling van de onbemande luchtvaart. De IT-kennis die bedrijven zoals het Belgische drone-management-platform Unifly oplevert wordt ook omarmd door klassieke marktleiders als Boeing en Airbus en nieuwkomer in de luchtvaart Ashton Martin. Die werkt samen met turbinemotorenleverancier Rolls Royce aan een high-end hybride driezitter, de Volante eVTOL. Rolls Royce werkt trouwens zelf ook aan een hybride vliegende vijfzitter die een bereik tot 800km zou moeten kunnen halen. Verwachte lancering 2022.

Vlootvernieuwing zal op relatief korte termijn zorgen voor de grootste besparing wat CO2-uitstoot betreft. Zo werkt bijvoorbeeld in eigen land Brussels Airlines samen met Lufthansa aan de verjonging van haar langeafstandsvloot en vervangt 7 (van haar 10) Airbus A330 langeafstandsvliegtuigen door comfortabelere, stillere, efficiëntere en milieuvriendelijkere vliegtuigen van de A330-300 CEO-reeks die bovendien ten opzichte van de voorganger over een aanzienlijk grotere actieradius en vrachtcapaciteit zorgt. De nieuwe vliegtuigen zullen allemaal uitgerust worden met Rolls Royce Trent 700 motoren: minder brandstofverbruik, lawaai en CO2-uitstoot. Het verjongingsprogramma zal begin 2020 worden afgerond. Voor meer luchtvaartinfo: https://www.brusselsairlines.com



Econopolis

Dit artikel werd geschreven door Econopolis

op 11 december, 2018

< Lees ons vorig artikel
Volgend artikel >