Italië versus de euro

Italië lijkt op weg naar een regering van de 5-sterren beweging en de Lega, de twee eurosceptische en populistische partijen die de verkiezingen wonnen. Deze week lekten hun beleidsplannen uit, en die waren op z’n zachtst gezegd onrustwekkend. In de eerste versie stond de vraag voor de mogelijkheid om uit de euro te stappen en de vraag aan de ECB om de 250 miljard euro aan Italiaans schuldpapier dat de ECB al opkocht eenvoudigweg te schrappen. Dit soort maatregelen zou vrij snel het uiteenvallen van de euro inluiden. De toekomstige Italiaanse regeringspartijen trokken die plannen al snel terug in. Maar ook de afgezwakte plannen blinken nog altijd uit in bizar en onsamenhangend economisch beleid.

italy

Zo wil de nieuwe regering de belastingen verlagen via de invoering van een vlakke belasting (van 15%), de overheidsuitgaven verhogen via aan ‘burgerinkomen’ voor werkzoekenden en armen en de eerdere hervormingen in de pensioenen terugdringen. Daarnaast wil ze Italiaanse bedrijven beschermen tegen de Europese beslissingen op het vlak van marktliberalisering en deregulering. Voor een economie met een overheidsschuld van 130% van het BBP en decennia van ondermaatse groei zijn dat vreemde beleidskeuzes die de overheidsfinanciën verder zouden verzwakken en weinig zouden opleveren voor de economische dynamiek.

Deze week begonnen de markten zich eindelijk wat zorgen te maken over de situatie in Italië. Het renteverschil tussen Duitse en Italiaanse obligaties op 10 jaar klom van 114 basispunten naar 154 basispunten. Dat is een duidelijke stijging, maar daarmee is het renteverschil nog maar terug op het niveau van drie maanden geleden. De markten lijken eerder de kat uit de boom te kijken en er van uit te gaan dat het uiteindelijke beleid heel wat gematigder zal uitvallen. Dat bleek eerder ook al het geval in Griekenland toen het radikaal-linkse Syriza er aan de macht kwam.

Toch is de Italiaanse situatie op langere termijn heel wat verontrustender dan de markten vandaag laten uitschijnen. Italië is de derde grootste economie in de Eurozone. En ondanks een degelijk economisch klimaat leverden de jongste verkiezingen vrij extreme resultaten op. Italië is nu op weg naar een onstabiele populistische regering of naar nieuwe verkiezingen die mogelijk de populistische posities nog zullen versterken. Het is moeilijk te zien hoe dit op termijn kan uitmonden in de pijnlijke economische hervormingen die Italië nodig heeft om de economie structureel te versterken. Bovendien liggen de Italianen met hun plannen op ramkoers met eurokernlanden als Duitsland. Als deze Italiaanse regering er komt, kan alle hoop dat een tandem Macron-Merkel de Eurozone tot een hechtere unie smeedt terug de kast in (voor zover dat nog niet gebeurd was). Op langere termijn vormt de Italiaanse dynamiek een reële bedreiging voor de samenhang van de euro.



Econopolis

Dit artikel werd geschreven door Econopolis

op 18 mei, 2018

< Lees ons vorig artikel
Volgend artikel >