Ontsporende Amerikaanse overheidsfinanciën

Nadat de Republikeinen jarenlang vanuit de oppositie pleitten voor een strikte begrotingsdiscipline hebben ze ondertussen onder Trump een belangrijke belastingverlaging en een forse toename van de overheidsuitgaven goedgekeurd. Het zal niet verrassen dat zo’n combinatie op termijn de overheidsfinanciën onderuit haalt. Het Congressional Budget Office (CBO), een neutrale instantie die onafhankelijk advies over de overheidsrekeningen geeft aan het Amerikaanse Congres, kwam deze week met haar nieuwe ramingen voor de komende 10 jaar. Op basis van het huidige beleid verwacht het CBO dat het totale begrotingstekort de volgende 10 jaar zal schommelen rond 5% van het BBP, met een piek van 5,4% in 2022. Zulke tekorten waren in het verleden in de VS enkel mogelijk in periodes van recessie of oorlog. Deze raming is gebaseerd op een langdurige periode van degelijke economische groei. Als de Amerikaanse economie op een bepaald moment in de komende 10 jaar terug in recessie zakt, een hoogst waarschijnlijk scenario (het tegendeel, 20 jaar zonder recessie, zou verbazen), zal het tekort zo goed als zeker hoger oplopen.

screen-shot-2018-04-13-at-12-16-23

Met deze tekorten zal de Amerikaanse overheidsschuld in handen van het publiek toenemen van 76,5% van het BBP vandaag tot 96,2% in 2028, het hoogste niveau sinds de Tweede Wereldoorlog. Op zich hoeft dat geen probleem te zijn. De voorbije jaren werd al duidelijk geïllustreerd, o.m. in Japan, dat landen met hun eigen centrale bank de middelen hebben om om te gaan met een oplopende overheidsschuld. Ook met deze ramingen blijft het risico op overheidsschuldencrisis in de VS beperkt. Maar een gezond economisch beleid is het niet. In periodes van degelijke economische groei zou de overheid eerder moeten werken aan een versterking van de overheidsfinanciën. Met haar recente budgettaire beleidsbeslissingen beperkt de Amerikaanse overheid haar marge om in te grijpen in periodes van economische moeilijkheden. Daarnaast maakt dit het ook moeilijker om werk te maken van de structurele uitdagingen in de Amerikaanse economie zoals de veroudering van de bevolking en de verouderde infrastructuur.

screen-shot-2018-04-13-at-12-16-29

Naast de economische overwegingen gelinkt aan het Amerikaanse begrotingsbeleid zijn er ook implicaties voor de financiële markten. Die zijn genuanceerder dan sommige commentatoren laten uitschijnen. Een ontsporing van de overheidsfinanciën vertaalt zich niet noodzakelijk onmiddellijk in een forse toename van de rente, wat dan al snel uitmondt in een nefaste spiraal van toenemende druk op de overheidsfinanciën en stijgende rentes. Zeker voor landen met schulden in hun eigen munt en met een eigen centrale bank zijn er mogelijkheden om zo’n dynamiek te doorbreken. Niettemin impliceren zwakkere overheidsfinanciën ceteris paribus een hogere obligatierente en zorgen die traditioneel voor neerwaartse druk op de munt.



Econopolis

Dit artikel werd geschreven door Econopolis

op 13 april, 2018

Volgend artikel >