Komt er een einde aan de historisch hoge zalmprijs?

Vorige week vond in Brussel de Seafood Expo Global plaats, een van de grootste handelsbeurzen voor de vissector ter wereld. De stijgende vraag, de historisch hoge zalmprijs en het effect van innovatieve kweekmethodes op de wereldwijde productie leverden heel wat voer voor discussie. Onze analist trotseerde de visgeur en schreef het volgende verslag.

Ongeveer 26.000 professionele bezoekers en meer dan 2.000 standhouders tekenden tussen 7 en 9 mei present voor Seafood Expo Global in Brussels Expo. De beurs biedt professionals de kans om contacten te onderhouden en innovaties te ontdekken. Investeerders gaan er in dialoog met directie en medewerkers van beursgenoteerde bedrijven om inzicht te krijgen in de nieuwste ontwikkelingen uit de sector.

 

zalmprijsDe vraag naar vis groeit structureel

De wereldbevolking groeit gestaag, en dus neemt ook de vraag naar vis en schaaldieren toe. Van een populaire vissoort als zalm wordt ongeveer een derde van het verkochte volume in het wild gevangen en tweederde gekweekt. Noorwegen en Chili zijn de belangrijkste producenten, naast Canada, Ierland, Schotland, het Verenigd Koninkrijk en Denemarken (Faeröer).

 

Beperkt aanbod aan zalm

De zalmprijs is al enkele jaren historisch hoog. Dat is te wijten aan de gestaag toenemende vraag en een aanbod dat moeite heeft om te volgen. De vraag groeide in het recente verleden jaarlijks met circa 6% (recent valt de vraag echter wat terug). Zalm, en vis in het algemeen, wordt als een gezond product beschouwd. Een andere verklaring is de toegenomen vraag vanuit de opkomende markten, waar de groeiende middenklasse zich een diverser menu kan veroorloven dankzij een stijgende welvaart.

Het zalmaanbod kon de stijgende vraag de afgelopen jaren moeilijk volgen als gevolg van biologische beperkingen (kweektijd, ziektes) en regulering (vooral in Noorwegen). Daarnaast viel de productie in Chili de afgelopen jaren fors terug door ongebreidelde groeiambities. De veel te intensieve kweek veroorzaakte ziektes en hoge sterftecijfers in de kwekerijen.

 

Alternatieve kweektechnieken: de opkomst van ‘ocean farms’ en bassins

Dankzij de aanhoudend hoge zalmprijs hebben zalmkwekers enkele topjaren achter de rug. Maar blijft dat zo? Nieuwe kweektechnieken zorgen mogelijk voor een boost in de productie, waardoor het aanbod de vraag kan bijbenen. Diverse spelers uit de sector experimenteren namelijk volop met zalmkweek op zee (‘offshore’), in tegenstelling tot langs de kustlijn waar de traditionele kwekers zich ophouden. Het beursgenoteerde Salmar is een van de pioniers in offshore zalmkweek en haalde recent zijn eerste oogst binnen vanuit zijn zogenaamde ‘Ocean farm’. Maar ook Chinese zalmkwekers geloven in ocean farming.

Enkele startups experimenteren ook volop met de kweek in bassins. Zo ook Atlantic Sapphire, een bedrijf dat vorige week een kapitaalverhoging tegen. Tegen 2025 wil de startup 90.000 ton zalm (goed voor een kwart van de Amerikaanse vraag) op land kweken (in de buurt van Miami). Tegen 2030 zou het met een verwachte productie van 220.000 ton zelfs de helft van de Amerikaanse markt kunnen voorzien.

Hoewel de kweek offshore en aan land duurder is (hogere kosten voor logistiek, infrastructuur en operationele kosten) kan het toch rendabel zijn dankzij de hoge zalmprijs. Bovendien bieden alternatieve kweektechnieken ook andere voordelen. Zo is zalm afkomstig van ocean farms of bassins minder vatbaar voor ziektes. De zalm kan ook op meerdere locaties dichtbij de afzetmarkt gekweekt worden.

De nieuwe kweektechnieken vormen vooralsnog geen bedreiging voor de traditionele producenten. Maar over enkele jaren kan tij wél keren. De verhouding tussen vraag en aanbod ziet er dan misschien helemaal anders uit met een meer cyclische zalmprijs als gevolg.

 

Innovatie, diversificatie en verticale integratie als wapen tegen een lagere zalmprijs

Naast het experimenteren met nieuwe technologie die productie aan land of offshore mogelijk maakt, zetten gevestigde spelers ook in op innovatie, diversificatie en verticale integratie om minder kwetsbaar te worden voor de schommelingen van de prijzen. In plaats van enkel bulkproducten (standaard visfilets) aan te bieden, willen ze meer verwerkte producten afzetten en ontwikkelen ze eigen merken. Ook focussen bedrijven uit de sector op de groeiende vraag naar biologisch gekweekte zalm (gekweekt met natuurlijke kleurstoffen in diervriendelijkere faciliteiten).

 

Mowi: de grootste zalmproducent ter wereld

Het Noorse Mowi (de nieuwe naam voor Marine Harvest sinds november 2018), is een toonaangevend visbedrijf en de grootste zalmproducent ter wereld. Om zich te onderscheiden zet Mowi in op verticale integratie. Het bedrijf wil de volledige keten controleren via onder meer eigen fabrieken voor voer en een eigen scheepsvloot voor de logistiek. Tegelijk zet het bedrijf in op de uitbouw van een sterk merk op de markt.

zalmkweek ocean farms

Lerøy Seafood Group: 120 jaar oud, maar springlevend

Ook Lerøy Seafood Group behoort tot de wereldtop in vis en schaaldieren. Dit 120 jaar oude bedrijf startte als visgroothandel. Vandaag is het actief als producent van zalm en forel en het is een wereldspeler in de vangst van witvis en de verwerking, verkoop en distributie van vis en schaaldieren. Deze diversificatie maakt het bedrijf minder afhankelijk van de schommelingen op één van zijn deelmarkten.

 

Wat brengt de toekomst?

Al bij al kunnen we concluderen dat de komende jaren voor bedrijven actief in zalmkweek op zijn minst boeiend en mogelijk erg uitdagend zullen worden.

 



Econopolis

Dit artikel werd geschreven door Econopolis

op 14 mei, 2019